شنبه 9 خرداد 1394
پایانه های فروش

پایانه فروش

تعریف پایانه فروش

منظور از پایانه فروش، امکاناتی است که به وسیله آن، فروشندگان مبالغ حاصل از فروش کالاها و خدمات خود را از طریق کارت بانکی خریداران، در محل فروشگاه خود، به صورت الکترونیک دریافت می نمایند. در ادبیات فنی از واژه ترمینال نیز معادل پایانه فروش استفاده می شود.
پایانه فروش به صورت سخت افزاری در قالب دستگاه کارتخوان (EFTPOS یا به اختصارPOS) و به صورت نرم افزاری یا مجازی در قالب درگاه پرداخت اینترنتی یا مجازی(VPOS)، پرداخت تلفنی قبوض(IVR) و خرید از طریق کد دستوری تلفن همراه(USSD) ارائه می شود.
هر پایانه فروش فارغ از ماهیت سخت افزاری یا نرم افزاری دارای یک شماره شناسایی منحصر به فرد تحت عنوان شماره پایانه یا شماره ترمینال می باشد.

موارد استفاده و ویژگی انواع پایانه فروش

دستگاه کارتخوان(EFTPOS)

دستگاه کارتخوان، اغلب در مغازه و فروشگاه های کوچک و بزرگ که دارای فروش نقدی انواع کالا و خدمات می باشند، مورد استفاده قرار می گیرد. شایان ذکر است نوع سیار دستگاه کارتخوان نیز عمدتاً مورد استفاده توزیع کنندگان کالا که وجوه معاملات خود را به صورت نقد دریافت می نمایند، قرار می گیرد. 

درگاه پرداخت اینترنتی یا پایانه فروش مجازی(VPOS)

برای آن دسته از مشتریانی که از طریق یک وب سایت اینترنتی، اقدام به فروش نقدی کالاها و خدمات خود می نمایند، کاربرد دارد. دانشگاه ها، کارگزاری های بورس اوراق بهادار، آژانس های فروشنده بلیت قطار، هواپیما و اتوبوس، شرکت های ارائه کننده اینترنت، دفاتر پیشخوان دولت، دفاتر بیمه، مؤسسات مالی و اعتباری، دفاتر مخابراتی و فروشگاه های زنجیره ای، فروشندگان شارژ سیم‌کارت‌های اعتباری تلفن همراه، فروشندگان قطعات سخت افزاری رایانه، فروشندگان نرم افزار، فروشندگان قطعات یدکی خودرو، تورهای مسافرتی، فروشندگان بلیت کنسرت و تئاتر، باشگاه های ورزشی و تفریحی، مجتمع های آموزشی زبان، رایانه، حسابداری و غیره، از مصادیق مشتریان حقوقی و حقیقی استفاده کننده از این نوع پایانه فروش می باشند. 
تسویه تراکنش‌های درگاه پرداخت اینترنتی در حساب پذیرنده به صورت ریز تراکنش و یک بار در شبانه روز صورت می پذیرد، به نحوی که تراکنش های انجام شده طی یک شبانه روز، بین ساعت 4 تا 6 صبح روز بعد در حساب پذیرنده تسویه می شود. 
دارنده کارت بانکی به عنوان خریدار کالا یا خدمت، جهت پرداخت الکترونیکی وجوه معاملات از طریق پایانه های فروش مجازی، لازم است رمز دوم کارت خود را از دستگاه خودپرداز بانک صادرکننده کارت- گزینه تغییر رمز- دریافت نماید. سایر اطلاعات مورد نیاز از جمله شماره 16 رقمی، عدد 3 یا 4 رقمی با عنوانCVV2 و تاریخ انقضای کارت، رو و پشت کارت بانکی درج شده است.

پرداخت تلفنی(IVR)

نوعی درگاه پرداخت است که به وسیله آن دارندگان کارت بانکی با استفاده از شماره 16 رقمی و رمز دوم کارت، از طریق یک سامانه تلفنی که توسط مشتری (پذیرنده) فراهم شده و به درگاه پرداخت متصل می شود، قادر به پرداخت قبوض یا اطلاع از مانده کارت خود می باشند. در حال حاضر این نوع از پایانه فروش مورد استفاده شرکت های خدماتی از جمله شرکت های مخابرات استان تهران (سامانه 1818) و همراه اول (سامانه09129990) می باشد. 

پرداخت از طریق کد دستوری تلفن همراه(USSD)

نوعی پایانه فروش می باشد که در آن خرید از طریق تلفن همراه و با اجرای کد دستوریUSSD صورت می پذیرد. خریدار با اجرای کد دستوری و سپس انتخاب گزینه خرید، با ورود شماره پایانه (فروشگاه) که از فروشنده دریافت می نماید و ورود شماره 16 رقمی و رمز دوم کارت خود، پس از تأیید نام فروشگاه و مبلغ، نسبت به پرداخت وجه از کارت بانکی به حساب فروشنده اقدام می نماید. پس از انجام تراکنش پیغامی مبنی بر انجام موفق تراکنش برای دارنده و پذیرنده کارت ارسال می شود. تراکنش‌هایUSSD نیز همانند تراکنش‌های دستگاه کارتخوان از طریق شاپرک در حساب پذیرنده تسویه می شود.
این امکان توسط شرکت به پرداخت ملت و با همکاری شرکت جیرینگ همراه اول، با شماره‌گیری #741* از طریق تلفن همراه، ایجاد شده است.

ویژگی های خرید از طریقUSSD

-با توجه به مقررات فعلی، مبلغ هر تراکنش خرید از طریق کد دستوری تلفن همراه(USSD) با سقف مبلغ 2 میلیون ریال می باشد و به این لحاظ این امکان می تواند در معاملات خرد مورد استفاده قرار گیرد. در عین حال برای انجام معاملات با مبالغ بیشتر، خریداران می توانند طی چند تراکنش، وجه معامله را به حساب فروشنده واریز نمایند. 
-با توجه به اینکه در این نوع از پایانه فروش، امکان تعریف نام مستعار نیز به جای شماره پایانه میسر 
می باشد، لذا هر فروشنده جهت تسهیل در اطلاع رسانی و نیز به منظور تبلیغ فعالیت خود می تواند نام فروشگاه یا شماره تلفن همراه خود را به عنوان شماره پایانه معرفی و آن را جهت پرداخت وجه معاملات اعلان نماید.
-خریداران می توانند پس از انجام یک تراکنش، شماره کارت خود را ذخیره نموده تا برای انجام هر تراکنش مجبور به ورود شماره 16 رقمی کارت نباشند. 
-خدماتUSSD محدود به خرید نبوده و برای انواع مدل های گوشی تلفن همراه میسر می باشد. 

انواع پایانه فروش(EFTPOS) از نقطه نظر نحوه برقراری ارتباط با مرکز

تلفنی(Dial up)؛ پایانه ای است که برای ارتباط با مرکز و انجام تراکنش، علاوه بر کابل برق، نیازمند یک خط تلفن می باشد. 
اینترنتی(LAN)؛ پایانه ای است که برای ارتباط با مرکز و انجام تراکنش، علاوه بر کابل برق، نیازمند اینترنت نیز می باشد. عموماً جهت دسترسی پایانه به اینترنت از یک مودمADSL و کابل رابط آن استفاده می‌شود.
مزیت پایانه های فروش اینترنتی به پایانه فروش تلفنی، سرعت زیاد در برقراری ارتباط، عدم اشغال شدن خط تلفن هنگام انجام تراکنش و حذف هزینه های تلفن ناشی از برقراری ارتباط پایانه با مرکز می باشد. از الزامات راه اندازی پایانه اینترنتی، وجود ورودی مخصوص کابلLAN روی پایانه و تأمین مودم و پرداخت حق اشتراک اینترنت می باشد. اینگونه از پایانه ها برای پذیرندگان دارای تراکنش زیاد مناسب می باشد.
GPRS؛ پایانه ای است که برای ارتباط با مرکز و انجام تراکنش، نیازمند یک سیم کارت جهت استفاده از بستر ارتباطی تلفن همراه می باشد. این دسته از پایانه ها به واسطه دارا بودن باطری شارژی، از کابل برق بی نیاز بوده و عملاً قابل حمل و سیار می باشند. مراقبت ویژه از باطری و شارژر، از جمله نکات مهم در نگهداری این دسته از پایانه ها می باشد.
بی سیم(Wi-Fi/ Bluetooth)؛ با ایجاد یک شبکه بی سیم در مسافت های کوتاه (حدود30 متر) مانند محوطه رستوران ها یا مراکز تجاری، می توان از این نوع پایانه استفاده نمود. انجام تراکنش با استفاده از این نوع پایانه، مستلزم وجود ارتباط دستگاه مرکزی شبکه بی سیم با مرکز- عموماً از طریق مودمADSL - می باشد. 

انواع دیگر پایانه فروش

فارغ از دسته بندی پایانه های فروش(POS) از نقطه نظر نحوه برقراری ارتباط با مرکز، پایانه های فروش با صفحه نمایش لمسی(Touch) و پایانه های فروش با قابلیت خوانش کارت های غیرتماسی(Contactless) نیز وجود دارد. 
بانک ملت خدمات مرتبط با انواع پایانه فروش را از طریق شرکت به پرداخت ملت به مشتریان خود ارائه می کند. مشتریان می توانند برای دریافت خدمات فوق به شعب بانک ملت یا وب سایت شرکت به پرداخت ملت به نشانی www.behpardakht.com مراجعه فرمایند.

خدمات قابل ارائه از طریق دستگاه کارتخوان شرکت به پرداخت ملت

خدمات پیش فرض

-خرید 
-پرداخت قبض 
-خرید شارژ تلفن همراه 
-شارژ کیف پول کارت سوخت
-مشاهده موجودی کارت بانکی (در حال حاضر با کسر کارمزد 1206 ریال از مانده کارت)
-گزارش تراکنش ها

خدمات سفارشی

-قابلیت اتصال به رایانه(POS to PC)؛ در این خدمت امکان اتصال مستقیم پایانه به سیستم فروش پذیرنده فراهم می باشد. این قابلیت منجر به حذف مرحله ورود دستی مبلغ تراکنش شده و در نتیجه ضمن تسریع در انجام تراکنش از بروز خطاهای انسانی در ورود مبلغ جلوگیری می شود.
-قابلیت اتصال به چاپگر؛ با توجه به موقتی بودن رسیدهای حرارتی پایانه و نیاز برخی از پذیرندگان (عمدتاً سازمان ها) به بایگانی نمودن طولانی مدت رسید، با این امکان اتصال پایانه به چاپگر و چاپ رسید روی کاغذ معمولی- علاوه بر رسید حرارتی- فراهم شده است.
-قابلیت اتصال به بارکدخوان؛ با استفاده از ارتباط مستقیم پایانه به بارکدخوان، امکان خوانش بارکد قبوض و در نتیجه حذف ورود دستی شناسه قبض و پرداخت فراهم می شود و در نتیجه سرعت و دقت در انجام تراکنش پرداخت قبض افزایش می یابد.
-قابلیت اخذ شناسه واریز؛ با شناسه دار نمودن حساب و انجام تنظیمات لازم روی دستگاه کارتخوان، می توان امکان کنترل های مورد نیاز از جمله صحت مبلغ پرداختی یا شناسایی پرداخت کننده وجه را از طریق تراکنش های پایانه فروش، برای پذیرنده فراهم نمود. 
-قابلیت اتصال چند حساب به پایانه فروش؛ این امکان از طریق افزودن گزینه پرداخت به منوی پایانه میسر می باشد و بدین ترتیب با انجام هر تراکنش امکان انتخاب حساب مقصد جهت تسویه وجه، فراهم می شود.
-قابلیت تسهیم مبلغ یک تراکنش و واریز سهم هر یک از ذینفعان یک تراکنش به حساب‌های جداگانه، از دیگر خدمات سفارشی پایانه‌های فروش شرکت به پرداخت ملت می باشد. تا کنون این خدمت عمدتاً توسط سازمان‌ها مورد استفاده قرار گرفته است.

رتبه بندی مشتریان دارای پایانه فروش

بانک ملت، مشتریان دارای پایانه فروش را بر اساس نوع، معدل ماهانه مانده حساب های مشتری نزد بانک ملت و عملکرد پایانه فروش، امتیاز دهی و رتبه بندی می نماید و در صورت درخواست، متناسب با امتیاز و سایر شرایط و مدارک مشتریان یاد شده، اقدام به پرداخت تسهیلات اعتباری می نماید.